Velde Planadvies

Kelder of souterrain maken

Ondergronds bouwen kent eigen regels. Wanneer heeft u een vergunning nodig, en waarom is grondwater een belangrijk aandachtspunt?

14 augustus 20264 min lezenLaatst inhoudelijk gecontroleerd op 13 augustus 2026
Direct antwoord

Het maken van een kelder of souterrain — nieuw, of door uitbreiding van een bestaande kelder — is voor het technische deel vrijwel altijd vergunningplichtig: de vergunningvrije categorieën voor bijbehorende bouwwerken gaan uitsluitend over bovengrondse toevoegingen. Of ondergronds bouwen ruimtelijk is toegestaan, hangt af van het geldende omgevingsplan: staat daarin niets over ondergronds bouwen, dan is dit volgens vaste jurisprudentie in beginsel toegestaan; bevat het omgevingsplan wel een verbod of beperking, dan geldt die regel.

  • Vergunningvrije regelingen voor bijbehorende bouwwerken gelden alleen bovengronds — een kelder is daarom vrijwel altijd vergunningplichtig.
  • Ontbreekt een regel over ondergronds bouwen in het omgevingsplan, dan is dit volgens vaste rechtspraak in beginsel toegestaan.
  • Bevat het omgevingsplan wel beperkingen (bijvoorbeeld een maximale bouwdiepte of een verbodszone), dan gelden die.
  • Grondwaterstand en bodemgesteldheid zijn een specifiek technisch aandachtspunt, naast de constructieve impact op de bestaande fundering en belendende panden.

H1: Kelder of souterrain maken

Een kelder of souterrain toevoegen is een van de meer ingrijpende verbouwingen die u aan een bestaande woning kunt doen — letterlijk, want de ingreep gaat de grond in.

Waarom dit vrijwel altijd vergunningplichtig is

De vergunningvrije categorieën in het Bbl voor bijbehorende bouwwerken — schuren, aanbouwen, dakkapellen — gaan uitsluitend over bovengrondse toevoegingen. Voor het bouwen "op de grond" (art. 2.25 Bbl) is inbegrepen een fundering met kruipruimte, maar een kelder of souterrain gaat daar wezenlijk verder in de diepte. Voor dit soort ondergrondse uitbreidingen bestaat geen vergelijkbare technische vrijstelling, waardoor vrijwel elke vorm van kelderbouw vergunningplichtig is.

Is ondergronds bouwen ruimtelijk toegestaan?

Dit hangt af van het geldende omgevingsplan. Bevat het omgevingsplan geen specifieke regel over ondergronds bouwen, dan is dit volgens vaste rechtspraak in beginsel toegestaan — ondergronds gelden dan dezelfde regels (breedte, lengte, inhoud) als bovengronds. Bevat het omgevingsplan wél een beperking — bijvoorbeeld een maximale bouwdiepte, of een verbod in een specifieke zone — dan geldt die regel.

Grondwater en bodemgesteldheid

Bij het uitgraven van een kelder speelt de grondwaterstand een belangrijke rol: een hoge grondwaterstand vraagt extra waterdichte constructies en drainage. Een grondonderzoek voorafgaand aan het ontwerp is bij twijfel over de bodemgesteldheid een verstandige eerste stap.

Impact op de bestaande fundering en belendende panden

Het uitgraven van een kelder kan de fundering van uw eigen woning én van aangrenzende panden beïnvloeden. Daarom wordt vaak, naast de constructieberekening voor de nieuwe kelder zelf, ook een funderingsonderzoek van naburige woningen gevraagd, met name in dichtbebouwde gebieden.

Wat wél zonder zwaardere procedure kan

Het benutten van een bestaande kruipruimte zonder structurele wijziging — bijvoorbeeld het aanbrengen van isolatie — valt niet onder deze zwaardere regels, omdat er geen sprake is van een nieuwe of vergrote ondergrondse ruimte.

In de praktijk

Bij een kelderplan starten wij met een grondonderzoek en een eerste inschatting van de impact op de bestaande fundering, voordat we het ontwerp verder uitwerken — dat voorkomt een kostbare verrassing halverwege het traject.

Laat de haalbaarheid onderzoeken

Overweegt u een kelder of souterrain bij uw woning? Laat de haalbaarheid onderzoeken.

FAQ

Mag ik altijd ondergronds bouwen als het omgevingsplan er niets over zegt? In beginsel wel, volgens vaste rechtspraak — maar u blijft gebonden aan dezelfde maatvoeringsregels als bovengronds, en aan de technische vergunningplicht.

Voorwaarden

een constructieberekening en vaak een grondwater- en funderingsonderzoek zijn nodig, gezien de impact op de bestaande en omliggende bebouwing.

Uitzonderingen

het benutten van een bestaande kruipruimte zonder structurele wijziging (bijvoorbeeld isoleren) valt niet onder deze zwaardere regels.

Wettelijke referenties

  • Bbl art. 2.25

Veelgestelde vragen

Mag ik altijd ondergronds bouwen als het omgevingsplan er niets over zegt?
In beginsel wel, volgens vaste rechtspraak — maar u blijft gebonden aan dezelfde maatvoeringsregels als bovengronds, en aan de technische vergunningplicht.

Officiële bronnen

Uw bouwplan

Wilt u weten wat dit betekent voor uw bouwplan?

Vraag vrijblijvend een prijsopgave aan of neem persoonlijk contact met ons op.

Passende dienstverlening
Gerelateerd

Meer artikelen die u wellicht interesseren