Velde Planadvies

Mantelzorgvoorziening in de tuin

Voor mantelzorg mag u een bijgebouw aanpassen met woonvoorzieningen, vergunningvrij. Wat de voorwaarden zijn en wat er gebeurt als de zorg stopt.

14 augustus 20264 min lezenLaatst inhoudelijk gecontroleerd op 13 augustus 2026
Direct antwoord

Voor huisvesting in verband met mantelzorg mag u een bestaand bouwwerk bij de woning — bijvoorbeeld een bijgebouw of uitbouw — vergunningvrij aanpassen met woonvoorzieningen zoals een keuken, badkamer en sanitair. Dit is een uitdrukkelijke uitzondering op de gewone regel dat een bijbehorend bouwwerk geen zelfstandige woonruimte mag zijn. De gemeente kan om een verklaring van bijvoorbeeld een huisarts vragen om de zorgbehoefte te onderbouwen, en na afloop van de mantelzorgsituatie moeten de woonvoorzieningen weer worden verwijderd.

  • Mantelzorg is een uitdrukkelijke uitzondering op de regel dat een bijbehorend bouwwerk geen zelfstandige woonruimte mag zijn.
  • De gemeente kan een medische onderbouwing vragen (bijvoorbeeld een verklaring van een huisarts of wijkverpleegkundige).
  • Het is per definitie tijdelijk: geen extra woning, maar gebruik zolang de mantelzorgbehoefte bestaat.
  • Na afloop van de mantelzorg moeten de aangebrachte woonvoorzieningen weer worden verwijderd.
  • Bij ligging in een veiligheidszone of plaatsgebonden risicocontour geldt een uitzondering op de vergunningvrije route.

H1: Mantelzorgvoorziening in de tuin

Zorg voor een naaste dichtbij huis organiseren, met behoud van een eigen plek: mantelzorg in een bijgebouw is precies om die reden als uitzondering in de bruidsschat opgenomen.

De uitzondering op de hoofdregel

Normaal gesproken mag een bijbehorend bouwwerk geen zelfstandige woonruimte zijn, en moet het gebruik buiten 4 meter van het hoofdgebouw ondergeschikt blijven. Voor huisvesting in verband met mantelzorg geldt hierop een uitdrukkelijke uitzondering: u mag een bestaand bouwwerk bij de woning — een bijgebouw, uitbouw, of een gedeelte van de woning zelf — aanpassen met woonvoorzieningen zoals een keuken, badkamer en sanitaire voorzieningen, zonder dat hiervoor een vergunning nodig is.

Wat is mantelzorg in deze context?

Mantelzorg is intensieve zorg of ondersteuning tussen mensen met een sociale relatie, waarbij het wenselijk is om dicht bij elkaar te wonen met behoud van een eigen woonruimte. Het gaat om tijdelijk gebruik, zolang de zorgbehoefte bestaat — geen extra, blijvende woning.

Onderbouwing van de zorgbehoefte

Om de medische noodzaak van mantelzorg te onderbouwen, kan de gemeente vragen om een verklaring van bijvoorbeeld een huisarts, wijkverpleegkundige of andere daartoe bevoegde instantie.

Na afloop: voorzieningen weer verwijderen

Is de mantelzorgsituatie beëindigd — bijvoorbeeld omdat de zorgbehoevende is verhuisd of overleden — dan mag het bijgebouw niet als extra, reguliere woning blijven functioneren. De aangebrachte woonvoorzieningen moeten dan weer worden verwijderd, zodat het bouwwerk terugvalt op de gewone regels voor bijbehorende bouwwerken.

Eén uitzondering op de uitzondering

Ligt uw bouwwerk binnen een veiligheidszone of plaatsgebonden risicocontour (bijvoorbeeld nabij een risicovolle installatie), dan is de vergunningvrije route voor mantelzorg niet beschikbaar vanwege externe veiligheid — in dat geval is een vergunning wél nodig.

In de praktijk

Bij een mantelzorgplan bespreken wij vooraf hoe de voorzieningen zo worden uitgewerkt dat ze bij beëindiging van de zorgsituatie eenvoudig weer kunnen worden teruggebracht naar de gewone bijgebouw-functie.

Bespreek uw bouwidee

Overweegt u een mantelzorgvoorziening in uw tuin of bestaand bijgebouw? Bespreek uw bouwidee met ons.

FAQ

Moet ik bewijzen dat mantelzorg nodig is? De gemeente kan om een onderbouwing vragen, bijvoorbeeld een verklaring van een huisarts of wijkverpleegkundige.

Wat gebeurt er als de mantelzorg stopt? De aangebrachte woonvoorzieningen moeten dan worden verwijderd; het bijgebouw mag niet als reguliere extra woning blijven functioneren.

Voorwaarden

aantoonbare mantelzorgbehoefte; gebruik van een bestaand bouwwerk (niet per se nieuwbouw); de voorziening is geen zelfstandige, blijvende woning.

Uitzonderingen

ligging binnen een veiligheidszone of plaatsgebonden risicocontour maakt de vergunningvrije route niet beschikbaar.

Wettelijke referenties

  • Bruidsschat art. 22.36 onder c
  • Bruidsschat art. 22.39

Veelgestelde vragen

Moet ik bewijzen dat mantelzorg nodig is?
De gemeente kan om een onderbouwing vragen, bijvoorbeeld een verklaring van een huisarts of wijkverpleegkundige.
Wat gebeurt er als de mantelzorg stopt?
De aangebrachte woonvoorzieningen moeten dan worden verwijderd; het bijgebouw mag niet als reguliere extra woning blijven functioneren.

Officiële bronnen

Uw bouwplan

Wilt u weten wat dit betekent voor uw bouwplan?

Vraag vrijblijvend een prijsopgave aan of neem persoonlijk contact met ons op.

Passende dienstverlening
Gerelateerd

Meer artikelen die u wellicht interesseren