H1: Beschermd stads- of dorpsgezicht
Uw eigen woning hoeft geen monument te zijn om toch met strengere regels te maken te krijgen — ligt zij in een beschermd stads- of dorpsgezicht, dan gelden aanvullende eisen voor het hele gebied.
Wat is een beschermd stads- of dorpsgezicht?
Een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is een gebied met een groep onroerende zaken die van algemeen belang is vanwege schoonheid, onderlinge samenhang, of wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde. Het gaat om de bescherming van het gebied als geheel — het straatbeeld, de samenhang tussen panden — niet om de individuele monumentstatus van elk pand afzonderlijk.
Hoe wordt een gebied aangewezen?
Onder de Omgevingswet wordt een beschermd gezicht aangewezen met een instructie op grond van artikel 2.34, lid 4, van de Omgevingswet. Deze instructie verplicht de gemeente om het gebied de functie-aanduiding "rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht" te geven in het omgevingsplan, en om te voorzien in passende bescherming daarvan.
Geen nieuwe aanwijzingen sinds 2009
Sinds de Beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg uit 2009 wijst het Rijk geen nieuwe stads- of dorpsgezichten meer aan. Bestaande aanwijzingen van vóór die tijd blijven wel van kracht en zijn via overgangsrecht doorgezet naar het huidige stelsel.
Wat betekent dit voor uw bouwplan?
Ligt uw woning in een beschermd gezicht, dan kan dit gevolgen hebben voor bouwplannen die op zichzelf bij een gewone woning zonder meer zouden mogen — bijvoorbeeld een gevelwijziging, een dakkapel, of zelfs vergunningvrij bouwen van een bijbehorend bouwwerk. De precieze regels zijn door de gemeente zelf in het omgevingsplan uitgewerkt, en verschillen dus per gebied.
Hoe u dit voor uw locatie controleert
Via Regels op de kaart in het Omgevingsloket ziet u of uw perceel binnen een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht valt, en welke specifieke regels de gemeente daarvoor heeft opgenomen in het omgevingsplan.
In de praktijk
Bij een bouwplan in een beschermd gezicht controleren wij eerst de specifieke regels die uw gemeente voor dat gebied heeft vastgelegd — deze kunnen strenger zijn dan wat elders in dezelfde gemeente geldt, ook als uw eigen woning geen monument is.
Laat uw bouwplan vooraf beoordelen
Ligt uw woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht en overweegt u een verbouwing? Laat uw bouwplan vooraf beoordelen.
FAQ
Is mijn woning automatisch een monument als zij in een beschermd stadsgezicht ligt? Nee. De gebiedsbescherming van een beschermd stads- of dorpsgezicht is iets anders dan de individuele monumentstatus van uw eigen woning — u kunt in zo'n gebied wonen zonder dat uw pand zelf een monument is.