H1: Hoofdgebouw en bijbehorend bouwwerk
Vrijwel elke regel over vergunningvrij bouwen, het achtererfgebied of de maximale bijbouwoppervlakte vertrekt vanuit hetzelfde onderscheid: wat is het hoofdgebouw, en wat is daarbij een bijbehorend bouwwerk?
Wat is het hoofdgebouw?
Het hoofdgebouw is het gebouw — of het bouwkundig en functioneel te onderscheiden deel daarvan — dat noodzakelijk is voor de activiteiten die het omgevingsplan of een vergunning op het perceel toestaat, en dat, als er meerdere gebouwen op het perceel staan, gelet op die toegestane activiteiten het belangrijkst is. Bij een gewone woonkavel is dat simpelweg de woning zelf.
Wat is een bijbehorend bouwwerk?
Een bijbehorend bouwwerk is een uitbreiding van het hoofdgebouw, of een op zichzelf staand gebouw of overkapping op hetzelfde perceel, die functioneel verbonden is met — en ondergeschikt is aan — het hoofdgebouw. Een aanbouw, garage, schuur, tuinkantoor of carport valt hier meestal onder.
Waarom dit onderscheid overal terugkomt
Dit begrippenpaar is niet zomaar terminologie: het bepaalt onder meer
- waar het achtererfgebied ligt (gemeten vanaf het hoofdgebouw);
- welke vergunningvrije regels van toepassing zijn (de bruidsschat-regeling voor bijbehorende bouwwerken geldt uitdrukkelijk niet voor het hoofdgebouw zelf);
- hoe het bebouwingsgebied wordt berekend (grond onder het hoofdgebouw telt anders mee dan grond onder een bijbehorend bouwwerk).
Eén perceel, meerdere gebouwen
Staan er meerdere gebouwen op een perceel, dan is er meestal precies één hoofdgebouw: het gebouw dat, gelet op de toegestane functie(s), het belangrijkst is. De overige gebouwen zijn dan bijbehorende bouwwerken, ook als ze zelf behoorlijk groot zijn. Bij twijfel — bijvoorbeeld bij een perceel met een woning én een aanzienlijk bedrijfsgebouw — is een concrete beoordeling nodig van wat volgens de toegestane activiteiten het belangrijkst is.
Wat een omgevingsplan er lokaal mee doet
De definities van hoofdgebouw en bijbehorend bouwwerk zelf staan landelijk vast. Wat u vervolgens concreet mag — hoeveel vierkante meter, welke hoogte, welk gebruik — hangt af van de bruidsschat of het eigen omgevingsplan van uw gemeente, en kan dus per locatie verschillen.
In de praktijk
Bij het inventariseren van bouwmogelijkheden stellen wij eerst vast wat op uw perceel als hoofdgebouw geldt, voordat we de regels voor bijbehorende bouwwerken (aanbouw, bijgebouw) verder uitwerken — dat voorkomt misverstanden over waar het achtererfgebied precies begint.
Laat uw perceel onderzoeken
Wilt u weten wat op uw perceel als hoofdgebouw geldt en wat dat betekent voor uw bouwplan? Laat uw perceel onderzoeken.
FAQ
Kan een garage ooit als hoofdgebouw tellen? In de praktijk zelden bij een gewone woonkavel — de woning is dan het belangrijkste gebouw. Bij een perceel met een andere hoofdactiviteit (bijvoorbeeld een bedrijf) kan dit anders liggen.