Velde Planadvies

Openbaar toegankelijk gebied en vergunningvrij bouwen

Wat telt als openbaar toegankelijk gebied, en waarom bepaalt dit mede of u vergunningvrij mag bouwen? Uitleg met de 1-meterregel.

14 september 20262 min lezenLaatst inhoudelijk gecontroleerd op 12 augustus 2026
Direct antwoord

Openbaar toegankelijk gebied is de verzamelnaam voor wegen, pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater en ander gebied dat voor het publiek algemeen toegankelijk is. Een gewone sloot valt daar niet onder. Dit begrip bepaalt mede waar uw achtererfgebied ligt, en binnen dat achtererfgebied geldt een minimale afstand van 1 meter tot openbaar gebied voor vergunningvrije bijbehorende bouwwerken.

  • Openbaar toegankelijk gebied: wegen, pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater, en vergelijkbaar publiek toegankelijk gebied.
  • Een normale sloot is geen openbaar toegankelijk gebied.
  • Binnen het achtererfgebied geldt een afstand van meer dan 1 meter tot openbaar gebied voor vergunningvrije bijbehorende bouwwerken.

"Grenzend aan openbaar toegankelijk gebied" is een van de begrippen die telkens terugkomen bij vergunningvrij bouwen, en die bepalend zijn voor waar uw achtererfgebied precies ligt.

Wat valt onder openbaar toegankelijk gebied?

Het gaat om wegen, pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater en ander gebied dat voor het publiek in het algemeen toegankelijk is. Een gewone sloot tussen twee percelen is dat niet — die telt niet mee bij het bepalen van uw achtererfgebied.

Waarom dit begrip ertoe doet

De ligging van uw achtererfgebied hangt af van de positie van uw hoofdgebouw ten opzichte van openbaar toegankelijk gebied. Grenst uw erf aan zo'n gebied, dan loopt de grens van het achtererfgebied evenwijdig daarmee; grenst uw erf er niet aan, dan loopt de grens door tot de perceelgrens met de buren. Dit onderscheid werkt direct door in de eerdere uitleg over hoekwoningen en zijerven.

De 1-meterregel

Voor vergunningvrije bijbehorende bouwwerken binnen het achtererfgebied geldt een aanvullende eis: het bouwwerk moet op meer dan 1 meter afstand van openbaar toegankelijk gebied staan. Deze eis staat op zichzelf en kent geen welstandsuitzondering — anders dan bij sommige andere onderdelen van de bruidsschat (bijvoorbeeld de regeling voor dakkapellen) bestaat hier geen mogelijkheid dat de eis vervalt omdat de gemeente voor die plek geen welstandseisen stelt.

In de praktijk

Bij twijfel of een aangrenzend gebied (bijvoorbeeld een pad, een groenstrook of water) als openbaar toegankelijk gebied telt, kijken wij dit na aan de hand van de kadastrale en feitelijke situatie, omdat dit direct invloed heeft op uw bouwmogelijkheden.

Laat uw perceel onderzoeken

Twijfelt u of uw erf grenst aan openbaar toegankelijk gebied? Laat uw perceel onderzoeken.

Voorwaarden

de afstandseis geldt specifiek voor vergunningvrije bijbehorende bouwwerken binnen de bruidsschat.

Uitzonderingen

geen — de 1-meter-eis voor bijbehorende bouwwerken uit art. 22.27 onder a kent geen welstandsuitzondering. (Een aparte, andere bepaling van de bruidsschat kent wél een welstandsgerelateerde uitzondering, maar die geldt specifiek voor dakkapellen in het voorgeveldakvlak — niet voor de 1-meterregel van dit artikel. Verwar deze twee niet met elkaar.)

Wettelijke referenties

  • Bbl bijlage I
  • bruidsschat art. 22.27 onder a
  • Ter onderscheid: bruidsschat art. 22.27 (dakkapelbepaling) bevat wél een welstandsgerelateerde uitzondering, maar die is niet van toepassing op de 1-meterregel van dit artikel

Officiële bronnen

Uw bouwplan

Wilt u weten wat dit betekent voor uw bouwplan?

Vraag vrijblijvend een prijsopgave aan of neem persoonlijk contact met ons op.

Gerelateerd

Meer artikelen die u wellicht interesseren