Het achtererfgebied is het deel van uw erf waar u — onder voorwaarden — vergunningvrij een aanbouw, uitbouw of bijgebouw mag plaatsen. Bijlage I bij het Besluit bouwwerken leefomgeving omschrijft het als: het gebouwerf achter de lijn die het hoofdgebouw doorkruist op 1 meter achter de voorkant en van daaruit evenwijdig loopt met het aangrenzend openbaar toegankelijk gebied, zonder het hoofdgebouw opnieuw te doorkruisen of in het gebouwerf achter het hoofdgebouw te komen.
De lijn bepalen in vier stappen
- Bepaal de voorkant van het hoofdgebouw. Het hoofdgebouw is het belangrijkste gebouw op het perceel: bij een woonfunctie de woning met alle bijbehorende ruimten.
- Leg een punt op 1 meter achter die voorkant.
- Trek van daaruit een lijn evenwijdig aan het aangrenzend openbaar toegankelijk gebied.
- Alles achter die lijn dat als erf bij het hoofdgebouw hoort, is achtererfgebied.
De lijn mag het hoofdgebouw niet opnieuw doorkruisen en niet achter het hoofdgebouw uitkomen. In hoeksituaties betekent dat soms dat de lijn niet evenwijdig aan de openbare weg loopt, maar langs de zijgevel en in het verlengde daarvan naar achteren.
Per woningtype
- Tussenwoning. Eenvoudig: de grond achter de woning is achtererfgebied.
- Hoekwoning met tuin aan openbaar toegankelijk gebied. De lijn loopt vanuit de zijgevel evenwijdig aan dat gebied; een deel van de zijtuin valt daardoor buiten het achtererfgebied.
- Hoekwoning met tuin aan een sloot. Een sloot is geen openbaar toegankelijk gebied; het achtererfgebied loopt door tot aan de sloot.
- Vrijstaand of twee-onder-een-kap. De zijstroken moeten apart worden beoordeeld; alleen de strook achter de lijn telt mee.
Het erf tussen het verlengde van de zijgevels achter het hoofdgebouw is altijd achtererfgebied.
Wat telt niet mee bij het bepalen van de voorkant?
- Ondergeschikte aan- of uitbouwen aan de voor- of zijgevel, zoals een erker of serre.
- Een kelder.
- Een aangebouwde, functioneel ondergeschikte ruimte zoals een garage of berging telt niet mee als hoofdgebouw — tenzij die volledig in het hoofdgebouw is geïntegreerd en bouwkundig niet te onderscheiden is.
Openbaar toegankelijk gebied
Volgens bijlage I bij het Bbl gaat het om wegen in de zin van artikel 1, eerste lid, onder b, van de Wegenverkeerswet 1994, pleinen, parken, plantsoenen, openbaar vaarwater en ander voor publiek algemeen toegankelijk gebied. Wegen die uitsluitend percelen ontsluiten voor langzaam verkeer vallen er niet onder. Een sloot dus ook niet.
Let op
- Voor het achtererfgebied telt de actuele omvang van het hoofdgebouw. Voor de toegestane oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken telt juist het oorspronkelijke hoofdgebouw.
- Heeft een deel van uw perceel in het omgevingsplan een andere functie — natuur, bos of agrarisch — dan geldt dat deel niet als erf. Daar kunt u niet vergunningvrij bouwen.
Waarom dit begrip belangrijk is
Buiten het achtererfgebied is een aanbouw of bijgebouw vrijwel nooit vergunningvrij. Het achtererfgebied is bovendien de basis voor het bebouwingsgebied, waarmee wordt berekend hoeveel vierkante meter u mag bijbouwen.
Waar het begrip vandaan komt
Het achtererfgebied is een begrip uit de landelijke regeling voor vergunningvrij bouwen (Bbl) én uit de bruidsschatregels voor bijbehorende bouwwerken in het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Die bruidsschatregels kan uw gemeente inmiddels hebben aangepast of vervangen. Het begrip zelf blijft dan meestal bruikbaar, maar wat u binnen het achtererfgebied mag bouwen, volgt uit de regels die op dit moment voor uw perceel gelden.
Bij het uitwerken van een bouwplan
De lijn die het achtererfgebied begrenst, is op papier eenvoudig, maar op een hoekperceel, een kavel met twee straatzijden of een perceel met een schuine voorgevel bepaalt één meter verschil of een aanbouw wel of niet binnen het gebied valt. Dat is een reden om de lijn op een ingemeten situatietekening te zetten in plaats van op een schets.
Laat de bouwmogelijkheden onderzoeken
Wilt u weten waar de grens op uw perceel precies ligt en hoeveel ruimte dat oplevert? Wij bepalen het achtererfgebied en het bebouwingsgebied op basis van een ingemeten situatietekening. Laat uw perceel onderzoeken.