H1: Participatie bij een BOPA
"Moet ik de buren erbij betrekken voordat ik een BOPA aanvraag?" Het antwoord is genuanceerder dan een simpel ja of nee, en hangt af van beleid dat uw eigen gemeente al dan niet heeft vastgesteld.
Het vaste aanvraagvereiste
Bij elke aanvraag voor een omgevingsvergunning, waaronder een BOPA, moet u aangeven of u aan participatie heeft gedaan — het betrekken van omwonenden, bedrijven of andere belanghebbenden bij uw plan — en zo ja, op welke manier en met welk resultaat. Dit staat in artikel 7.4 van de Omgevingsregeling. Dit vereiste is dwingend: u moet de vraag beantwoorden, ook als het antwoord "nee" is.
Geen verplichting tot participatie zelf
Belangrijk om te onderscheiden: het moéten aangeven of u aan participatie heeft gedaan, is iets anders dan een verplichting om dat ook daadwerkelijk te doen. In beginsel is participatie vrijwillig. Het bevoegd gezag mag een aanvraag niet buiten behandeling laten, of de vergunning niet weigeren, alleen omdat er geen participatie heeft plaatsgevonden.
De uitzondering: gemeentelijke aanwijzing
Op deze hoofdregel bestaat één uitzondering. De gemeenteraad kan, op grond van artikel 16.55, lid 7, van de Omgevingswet, specifieke gevallen van BOPA-aanvragen aanwijzen waarvoor participatie wél verplicht is, en wel vóórdat de aanvraag kan worden ingediend. Diverse gemeenten, waaronder Amsterdam, hebben dit voor (een deel van) hun BOPA-aanvragen gedaan; andere gemeenten hebben dit uitdrukkelijk niet gedaan.
Wat als uw gemeente dit heeft gedaan?
Recente rechtspraak bevestigt dat een verplicht gestelde participatie ook daadwerkelijk moet hebben plaatsgevonden, en dat deze participatie enige reële betekenis moet hebben gehad — een participatietraject dat louter pro forma is doorlopen, voldoet niet zonder meer. Hoeveel participatie precies vereist is, hangt af van de aard van het project en de impact op de omgeving; de wetgever heeft dit niet in een vaste norm vastgelegd.
Hoe u dit voor uw situatie controleert
Of uw gemeente participatie voor uw type BOPA-aanvraag verplicht heeft gesteld, en zo ja onder welke voorwaarden, staat in het gemeentelijke beleid (vaak een participatiebeleid of -verordening). Controleer dit vóórdat u een aanvraag voorbereidt: bij een verplichting die niet is nageleefd, loopt u het risico dat de vergunning in bezwaar of beroep alsnog wordt aangetast.
Ook zonder verplichting kan participatie lonen
Ook waar geen wettelijke verplichting geldt, kan het vroegtijdig betrekken van omwonenden bezwaren in een later stadium voorkomen en het draagvlak voor uw plan vergroten — juist bij een BOPA, waar de gemeente al meer afwegingsruimte heeft, kan een goed onderbouwd beeld van hoe de omgeving tegen het plan aankijkt in uw voordeel werken.
In de praktijk
Bij een BOPA-aanvraag controleren wij eerst of uw gemeente participatie voor uw type plan verplicht heeft gesteld, en adviseren wij ook bij een vrijwillige situatie vaak om de omgeving vroegtijdig te informeren — dat voorkomt vaak meer vertraging dan het kost.
Bespreek uw bouwidee
Twijfelt u of participatie voor uw BOPA-aanvraag verplicht is? Bespreek uw bouwidee met ons.
FAQ
Moet ik bij elke BOPA-aanvraag de buurt informeren? Niet automatisch. U moet altijd aangeven óf u aan participatie heeft gedaan, maar het daadwerkelijk doen is alleen verplicht als uw gemeenteraad dit voor uw type geval heeft aangewezen.
Wat gebeurt er als verplichte participatie niet heeft plaatsgevonden? Dat kan gevolgen hebben voor de houdbaarheid van de vergunning in bezwaar of beroep, zo blijkt uit recente rechtspraak.