Velde Planadvies

Vergunning bij verbouwen: wat mag zonder en wat niet?

Verbouwen zonder vergunning kan, maar niet altijd. Een overzicht van wat vaak wel en niet vergunningvrij is, met verwijzingen naar specifieke situaties.

14 augustus 20264 min lezenLaatst inhoudelijk gecontroleerd op 13 augustus 2026
Direct antwoord

Of uw verbouwing een vergunning nodig heeft, hangt af van wat u precies verandert — de algemene regel met de twee toetsen (technisch en ruimtelijk) staat uitgewerkt in het artikel over vergunning voor een verbouwing. Dit artikel geeft een overzicht van de specifieke verbouwsituaties die in de praktijk het vaakst spelen, en verwijst per situatie door naar de uitwerking: van intern verbouwen tot een dakraam, een dakterras, of een kelder.

  • De algemene vergunningplicht-vraag bij verbouwen staat uitgewerkt in een apart artikel; dit is het overzicht van specifieke situaties.
  • Sommige verbouwsituaties (intern, zonder gevel- of constructiewijziging) zijn vaker vergunningvrij dan andere (gevel, dakvorm, balkon/dakterras, kelder).
  • Elke specifieke situatie in dit cluster heeft eigen aandachtspunten die niet uit de algemene regel alleen zijn af te leiden.

H1: Vergunning bij verbouwen: wat mag zonder en wat niet?

Verbouwen roept al snel de vraag op: mag dit zomaar, of heb ik hiervoor een vergunning nodig? De algemene regel — de twee toetsen die samen bepalen of een verbouwing vergunningvrij is — staat uitgewerkt in het artikel over vergunning voor een verbouwing. Dit artikel is het overzicht van de specifieke situaties die in de praktijk het vaakst voorkomen.

Waarom een overzicht naast de algemene regel?

De algemene regel (technische en ruimtelijke toets, apart te beoordelen) geeft een goed startpunt, maar de concrete uitkomst verschilt sterk per type ingreep. Een dakraam raakt andere regels dan een kelder; een gevelwijziging andere dan het verplaatsen van een keuken. Dit cluster werkt daarom de meestvoorkomende situaties apart uit.

De situaties in dit cluster

  • Intern verbouwen — een nieuwe indeling binnen de bestaande muren, zonder gevel- of constructiewijziging.
  • Gevel wijzigen — een nieuwe raamopening, andere pui, of gevelbekleding.
  • Kozijnen vervangen of een schuifpui plaatsen — een specifieke, veelgevraagde gevelwijziging.
  • Dakraam plaatsen — een kleinere ingreep in het dakvlak, met eigen voorwaarden.
  • Dakvorm wijzigen — een grotere ingreep dan een enkel dakraam.
  • Balkon of dakterras maken — een situatie met een specifiek aandachtspunt bij bijbehorende bouwwerken.
  • Zolder als woonruimte gebruiken — een gebruikswijziging binnen de bestaande woning.
  • Garage bij de woning trekken — raakt zowel bouwkundige als gebruiksaspecten.
  • Kelder of souterrain maken — een ingrijpende, vaak vergunningplichtige verbouwing.
  • Keuken, badkamer of trap verplaatsen — meestal een interne wijziging met installatietechnische aspecten.
  • Schoorsteen verwijderen of plaatsen — een kleinere, specifieke ingreep.
  • Renovatie en ingrijpende renovatie — het onderscheid en de gevolgen daarvan.

Eén terugkerend aandachtspunt: monumenten

Bij vrijwel elke situatie in dit cluster geldt: is uw woning een monument, of ligt zij in een beschermd stads- of dorpsgezicht, dan is de vergunningvrije ruimte sterk ingeperkt ten opzichte van een gewone woning.

In de praktijk

Bij een verbouwplan brengen wij eerst in kaart welke specifieke situaties uit dit overzicht op uw plan van toepassing zijn — vaak spelen er meerdere tegelijk, zoals een gevelwijziging gecombineerd met een interne herindeling.

Laat uw bouwplan vooraf beoordelen

Twijfelt u of uw verbouwplan een vergunning nodig heeft? Laat uw bouwplan vooraf beoordelen.

Voorwaarden

zie de specifieke artikelen in dit cluster voor de precieze voorwaarden per type ingreep.

Uitzonderingen

bij een monument of beschermd gezicht is de vergunningvrije ruimte bij verbouwen sterk ingeperkt — dit geldt voor vrijwel elke situatie in dit cluster.

Wettelijke referenties

  • Bbl art. 2.27, art. 2.17 lid 4, Ow art. 4.3/4.21

Officiële bronnen

Uw bouwplan

Wilt u weten wat dit betekent voor uw bouwplan?

Vraag vrijblijvend een prijsopgave aan of neem persoonlijk contact met ons op.

Passende dienstverlening
Gerelateerd

Meer artikelen die u wellicht interesseren