H1: Tijdelijk deel van het omgevingsplan en de bruidsschat
Wie de regels voor een perceel opzoekt, stuit al snel op de term "bruidsschat" — een woord dat weinig zegt over wat het inhoudt. Dit artikel legt uit waar de bruidsschat vandaan komt en waarom dat relevant is voor bijna elke andere vraag over het omgevingsplan.
Twee delen van één omgevingsplan
Sinds de Omgevingswet in werking is getreden, heeft elke gemeente formeel één omgevingsplan. Dat plan bestaat op dit moment nog uit twee delen:
- het tijdelijke deel: de oude bestemmingsplannen, beheersverordeningen en een aantal gemeentelijke verordeningen (zoals de archeologieverordening), aangevuld met de bruidsschat;
- het nieuwe deel: de regels die de gemeente zelf, volgens de systematiek van de Omgevingswet, opnieuw vaststelt.
Voor de meeste locaties in Nederland bestaat het omgevingsplan op dit moment nog grotendeels uit het tijdelijke deel.
Wat is de bruidsschat?
Bij de invoering van de Omgevingswet verviel een flink pakket rijksregels — onder meer uit het Activiteitenbesluit milieubeheer en het oude Bouwbesluit. Om te voorkomen dat er op de invoeringsdatum ineens geen regels meer zouden gelden, is dit pakket automatisch toegevoegd aan het tijdelijke deel van het omgevingsplan van elke gemeente. Dat pakket heet de bruidsschat. Het bevat onder meer regels over bijbehorende bouwwerken, geluid, geur en een aantal vergunningplichten voor bouwactiviteiten.
Tot wanneer geldt dit?
Gemeenten moeten de omzetting van het tijdelijke deel naar hun eigen, definitieve omgevingsplan uiterlijk op 1 januari 2032 hebben afgerond. Belangrijk om te weten: de bruidsschatregels vervallen niet automatisch op die datum. Is een gemeente op dat moment nog niet klaar met een deel van haar grondgebied, dan blijven de bruidsschatregels daar gewoon van kracht totdat de gemeente ze daadwerkelijk vervangt.
Gemeenten mogen eerder aanpassen
Gemeenten hoeven niet te wachten tot de einddatum. Zij mogen de bruidsschatregels op elk moment handhaven, aanpassen of laten vervallen — en dat kan per locatie verschillen. Het is dus mogelijk dat voor het ene deel van de gemeente al een eigen, nieuwe regeling geldt, terwijl elders nog de bruidsschat van toepassing is. Sommige aanpassingen zijn zelfs verplicht, bijvoorbeeld wanneer een bruidsschatregel niet voldoet aan een instructieregel uit het Besluit kwaliteit leefomgeving.
Waarom dit voor u relevant is
Andere artikelen in deze kennisbank die de bruidsschat als uitgangspunt nemen — bijvoorbeeld over vergunningvrij bouwen van bijbehorende bouwwerken — beschrijven daarmee de regels zoals die gelden zolang uw gemeente ze niet heeft vervangen. Is uw gemeente al overgestapt op een eigen omgevingsplan voor uw locatie, dan gelden mogelijk andere regels. Controleer dit daarom altijd via Regels op de kaart in het Omgevingsloket.
In de praktijk
Bij het beoordelen van een bouwplan controleren wij eerst of voor de betreffende locatie nog de bruidsschat geldt, of dat de gemeente inmiddels eigen regels heeft vastgesteld — dat verschil kan direct invloed hebben op uw bouwmogelijkheden.
Laat uw perceel onderzoeken
Wilt u weten welke regels voor uw locatie op dit moment gelden? Laat uw perceel onderzoeken.
FAQ
Vervalt de bruidsschat automatisch in 2032? Nee. De omzetting moet dan klaar zijn, maar de regels zelf vervallen niet vanzelf als een gemeente nog niet klaar is. Ze blijven gelden totdat ze daadwerkelijk zijn vervangen.
Geldt de bruidsschat overal in Nederland hetzelfde? De bruidsschat is als uitgangspunt overal gelijk, maar gemeenten mogen de regels aanpassen — soms per locatie. Ga voor uw eigen situatie na wat op dit moment geldt.